การถนอมอาหารด้วย หลักการอบแห้งด้วยพลังแสงอาทิตย์ เป็นภูมิปัญญาที่ถูกพัฒนาให้ทันสมัยขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งพาระบบไฟฟ้า (Passive Solar Drying) ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและรักษาคุณภาพของผลิตผลได้ดีกว่าการตากแดดกลางแจ้งแบบปกติ
1. การเปลี่ยนรูปพลังงาน (Greenhouse Effect)
หัวใจสำคัญของกระบวนการนี้คือการกักเก็บความร้อน เมื่อแสงอาทิตย์ส่องผ่านวัสดุโปร่งใส (เช่น กระจกหรือแผ่นพลาสติกใส) เข้าไปยังห้องอบ พลังงานแสงจะถูกเปลี่ยนเป็นความร้อน และถูกกักเก็บไว้ภายใน ทำให้อุณหภูมิสูงกว่าภายนอกอย่างรวดเร็ว
2. การหมุนเวียนอากาศแบบธรรมชาติ (Natural Convection)
เนื่องจากบทความนี้เน้นแบบ ไม่ใช้ไฟฟ้า เราจึงอาศัยหลักการทางฟิสิกส์ที่ว่า "อากาศร้อนจะลอยตัวสูงขึ้น" ดังนี้:
- อากาศเย็น: ไหลเข้าทางช่องลมด้านล่างของตู้อบ
- การดึงความชื้น: เมื่ออากาศได้รับความร้อนจากแสงอาทิตย์ จะเข้าไปดึงความชื้นออกจากผิวสัมผัสของอาหาร
- การระบายอากาศ: อากาศที่ร้อนและชื้นจะลอยตัวออกทางช่องระบายด้านบน ทำให้เกิดการไหลเวียนของอากาศอย่างต่อเนื่อง
3. การสะสมความร้อน (Heat Absorption)
ภายในตู้อบมักทาสีดำหรือใช้วัสดุสีเข้ม เพื่อช่วยในการดูดซับรังสีความร้อนจากดวงอาทิตย์ให้ได้มากที่สุด ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ หลักการอบแห้งด้วยพลังแสงอาทิตย์ ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพแม้ในวันที่แดดไม่จัดมากนัก
สรุป: การอบแห้งระบบนี้คือการรวมกันของ "การกักเก็บความร้อน" และ "การไหลเวียนอากาศตามธรรมชาติ" เพื่อไล่ความชื้นออกจากอาหารโดยไม่ทำลายสารอาหาร และปลอดภัยจากฝุ่นละอองหรือแมลงรบกวน
